Analiza uspješnosti poslovanja JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac u periodu od 2013. do 2022. godine
DOI:
https://doi.org/10.63356/gsf.2025.010Ključne reči:
biološke investicije, efikasnost poslovanja, indikatori uspješnosti poslovanja, javno preduzeće šumarstva, neto dobitApstrakt
Šumarstvo u Republici Srpskoj ima strateški značaj u kontekstu održivog razvoja, očuvanja prirodnih resursa i ekonomskog napretka. U radu je izvršena analiza uspješnosti poslovanja JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac u periodu od 2013. do 2022. godine. Cilj istraživanja bio je da se ocijeni finansijska stabilnost, efikasnost i profitabilnost preduzeća, te da se identifikuju ključni faktori koji utiču na poslovne rezultate. Istraživanje je zasnovano na analizi zvaničnih Proizvodno-finansijskih planova i Izvještaja o njihovoj realizaciji, uz primjenu kombinovanog metodološkog pristupa koji integriše deskriptivnu, komparativnu i analitičku metodu.
Dobijeni rezultati ukazuju na stabilan rast prihoda i rashoda tokom posmatranog perioda, uz činjenicu da je poslovanje u većini godina bilo na granici ekonomičnosti. Uočeni su visoki troškovi radne snage, ograničena diversifikacija izvora prihoda i nedovoljno iskorišćeni potencijali bioloških investicija. Unapređenje poslovanja zahtijeva racionalizaciju troškova, jačanje operativne efikasnosti, modernizaciju poslovnih procesa i povećanje ulaganja u razvojne i inovativne aktivnosti, čime bi se osigurala dugoročna održivost i konkurentnost preduzeća u šumarskom sektoru Republike Srpske.
Reference
Abdić, A., & Abdić, A. (2015). Praktikum poslovnih finansija i finansijskog menadžmenta: Zbirka riješenih zadataka uz teorijska objašnjenja. Ekonomski fakultet Univerziteta u Sarajevu.
Ananda, J., & Herath, G. (2009). A critical review of multi-criteria decision-making methods with special reference to forest management and planning. Ecological Economics, 68(10), 2535–2548. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2009.05.010
Berić, S. (2024). Analiza proizvodno-finansijskih planova u JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac [Unpublished Bachelor’s thesis]. Univerzitet u Banjoj Luci, Šumarski fakultet.
Blagojević, B., Jonsson, R., Björheden, R., Nordström, E. M., & Lindroos, O. (2019). Multi-criteria decision analysis (MCDA) in forest operations: An introductory review. Croatian Journal of Forest Engineering, 40, 191–215.
Borges, J. G., Nordström, E. M., Garcia-Gonzalo, J., Hujala, T., & Trasobares, A. (2014). Computer-based tools for supporting forest management: The experience and the expertise world-wide. Swedish University of Agricultural Sciences.
Chang, S. J., & von Gadow, K. (2010). Application of the generalized Faustmann model to uneven-aged forest management. Journal of Forest Economics, 16(4), 313–325. https://doi.org/10.1016/j.jfe.2010.06.002
Čomić, D. R. (2019). Forest estates/organisational units ranking model: The MRG model. South-east European Forestry, 10, 39–51. https://doi.org/10.15177/seefor.19-03
Davies, O., & Kerr, K. (2011). The costs and revenues of transformation to continuous cover forestry. Forestry Commission Research Agency.
Díaz-Balteiro, L., & Romero, C. (2008). Making forestry decisions with multiple criteria: A review and an assessment. Forest Ecology and Management, 255(8–9), 3222–3241. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2008.01.038
European Union. (2023). Regulation (EU) 2023/1115 of 31 May 2023 on the making available on the Union market and the export from the Union of certain commodities and products associated with deforestation and forest degradation, and repealing Regulation (EU) No 995/2010. Official Journal of the European Union, L 150, 206–247.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2020). The state of the world’s forests 2020. FAO.
Hajdúchová, I., Giertliová, B., & Šulek, R. (2017). Specifics of forest enterprises’ performance measurement. Technical University in Zvolen.
Hanewinkel, M. (2001). Economic aspects of the transformation from even-aged pure stands of Norway spruce to uneven-aged mixed stands of Norway spruce and beech. Forest Ecology and Management, 151(1–3), 181–193. https://doi.org/10.1016/S0378-1127(00)00707-6
Jovanović, D. (2021). Biološke investicije i adaptacija šuma na klimatske promene. Šumarski pregled, 76(2), 89–102. https://doi.org/10.5937/sumpr76-31725
Jovanović, S. (2017). Finansijsko izvještavanje i analiza poslovanja. Ekonomski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2013). Proizvodno-finansijski plan za 2014. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2014a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2013. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2014b). Proizvodno-finansijski plan za 2015. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2015a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2014. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2015b). Proizvodno-finansijski plan za 2016. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2016a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2015. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2016b). Proizvodno-finansijski plan za 2017. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2017a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2016. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2017b). Proizvodno-finansijski plan za 2018. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2018a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2017. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2018b). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2018. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2018c). Proizvodno-finansijski plan za 2019. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2019). Proizvodno-finansijski plan za 2020. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2020a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2019. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2020b). Proizvodno-finansijski plan za 2021. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2021a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2020. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2021b). Proizvodno-finansijski plan za 2022. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2022a). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2021. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2022b). Proizvodno-finansijski plan za 2023. godinu.
JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac. (2023). Izvještaj o izvršenju proizvodno-finansijskog plana za 2022. godinu.
Knoke, T., Moog, M., & Plusczyk, N. (2001). On the effect of volatile stumpage prices on the economic attractiveness of a silvicultural transformation strategy. Forest Policy and Economics, 2(3–4), 229–240. https://doi.org/10.1016/S1389-9341(01)00050-5
Knoke, T., Stimm, B., Ammer, C., & Moog, M. (2005). Mixed forests reconsidered: A forest economics contribution on an ecological concept. Forest Ecology and Management, 213(1–3), 102–116. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2005.03.043
Kranjčec, A. (2023). Likvidnost i profitabilnost kao pretpostavke uspješnosti poslovanja [Unpublished Doctoral dissertation]. Ekonomski fakultet Univerziteta u Osijeku.
Pukkala, T., Lähde, E., & Laiho, S. (2010). Optimizing the structure and management of uneven-sized stands of Finland. Forestry, 83(2), 129–142. https://doi.org/10.1093/forestry/cpp037
Radosavljević, M., Masiero, M., Rogelja, T., & Čomić, D. (2023). Alignment of national forest policy frameworks with the EU timber regulation requirements. Forests, 14(6), 1157. https://doi.org/10.3390/f14061157
Radosavljević, M., Rogelja, T., Masiero, M., Čomić, D., Glavonjić, B., & Pettenella, D. (2024). Institutional and actor oriented factors influencing timber legality. Forest Policy and Economics, 166, 103261. https://doi.org/10.1016/j.forpol.2024.103261
Ranković, N. (1996). Ekonomika šumarstva. Šumarski fakultet Univerziteta u Beogradu.
Ross, S. A., Westerfield, R. W., & Jaffe, J. (2019). Corporate finance (12th ed.). McGraw-Hill Education.
Segura, M., Ray, D., & Maroto, C. (2014). Decision support systems for forest management. Computers and Electronics in Agriculture, 101, 55–67.
Stevanović, P. (2018). Strateško planiranje i analiza performansi. Ekonomski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci.
Tahvonen, O., Pukkala, T., Laiho, O., Lähde, E., & Niinimäki, S. (2010). Optimal management of uneven-aged Norway spruce stands. Forest Ecology and Management, 260(1), 106–115. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2010.04.006
Todorović, M. (2012). Osnovi ekonomske analize. Ekonomski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci.
Todorović, M., & Todorović, J. (2015). Metodologija ekonomske analize. Ekonomski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci.
Vlada Republike Srpske, Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede – Radna grupa. (2015). Prijedlog mjera za redefinisanje organizaciono-ekonomske i kadrovske pozicije JPŠ „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac.
White, G. I., Sondhi, A. C., & Fried, D. (2003). The analysis and use of financial statements (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Zakon o šumama Republike Srpske. (2008). Službeni glasnik Republike Srpske, 65/08.
Zavod za statistiku Republike Srpske. (2024). This is Republika Srpska 2024. https://stat.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/ovo_je_rs/2024/This_Is_Republika_Srpska_2024_WEB.pdf
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2025 Stojanka Bilić, Dragan Čomić, Maja Radosavljević
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
